kurtalangazetesi @ hotmail.com

Kimyada 7A grubu (halojenür) önemli elementlerinden olan İyot, periyodik tablonun 5. periyodunun 7A grubunda yer alır. İyotun atom numarası 53'tür. İyot, I sembolü ile gösterilir ve ametaldir. İyot adını Yunanca’da “Mor” anlamına gelen iodes kelimesinden alır. 1811 yılında Bernard Courtois tarafından keşfedildi. Siyah, parlak, kristal yapılı bir katıdır. Isıtıldığında mor renkli bir buhara dönüşür. Yani kısaca İyot, toprakta ve denizlerde bulunan önemli ve gerekli bir mineraldir. Günlük olarak yetişkin bir kişinin iyot ihtiyacı ortalama 150 gramdır. (1-2 çay kaşığı kadar) İnsan vücudunda 20 miligrama kadar iyot bulunabilir, çoğunluğu tiroit bezindedir. Tükettiğimiz gıdalarda normalde yeterli miktarda iyot vardır. Günlük 0,1 miligram iyot almamız gerekir. İyot eksikliği, tiroit bezinin şişmesine ve guatr hastalığının oluşmasına sebep olur. İyotlu tuz, temelde iyotun eklendiği tuzdur. İyot, yumurta, sebze ve deniz ürünleri gibi bazı yiyeceklerde eser miktarda bulunan bir mineraldir. Vücudun iyota ihtiyacı vardır ancak doğal olarak iyot yapamaz. Bu yüzden insanların gıdalardan iyot alması gerekmektedir. İyot vücudun gerek gördüğü bir elementtir. Vücudun büyüme, gelişim ve enerji metabolizmasını yöneten tiroit hormon fonksiyonlarının sağlıklı sürdürülebilirliği için iyot düzeylerinin yeterli olması önemlidir.
İNSAN VÜCUDUNDA İYOT EKSİKLİĞİ
BELİRTİLERİN ORTAYA ÇIKMASI
▪ Depresyon
▪ Büyümüş tiroid bezi ve boynun önündeki şişlik (guatr)
▪ Kilo almak
▪ Yorgunluk
▪ Güçsüzlük
▪ Saçlarda dökülme
▪ Cilt kuruluğu
▪ Aşırı unutkanlık
▪ Aşırı üşümek
▪ Kalp hızında yavaşlama
▪ Gebelik ve hamilelik ile ilgili sorunlar
▪ Adet düzensizliği veya adet dönemlerinin daha ağır geçmesi
▪ Büyüme geriliği
▪ Diş gelişiminde gecikme
▪ Ergenlikte gecikme
▪ Zayıf zihinsel gelişim
▪ Düşük IQ
▪ Öğrenme güçlüğüdür. Hamilelik sırasında yaşanan iyot eksikliği düşük, ölü doğum, erken doğum, bebekte zeka geriliği, sağırlık-dilsizlik, şaşılık, felç, guatr, cücelik gibi sorunlara yol açabilir. Ayrıca bebek ölüm hızında artışa neden olabilir. İyot enerji üretimini sağlar iyot troit hormonunu üretir. İyot IQ gelişimini düzenler iyot toksin maddelere karşı vücudu korur. İyot kanser riskini azaltır. İyot tiroit hastalıkları tedavi eder. İyot tıbbın birçok alanında kullanılır iyot varsa çözüm vardır demektir. İyotun faydaları oldukça fazladır. İyotun günlük hayatta en çok bulunduğu bazı kaynaklar; ıspanak, beyaz ekmek, soya fasulyesi, kabak, sarımsak, fasulye, yulaf, pirinç, makarna, kırmızı et, çilek, dondurma, şalgam, maden suyu, karaciğer, balıklar, patates, süt, iyot tuzu, karides, pazı, peynir, yoğurt, yumurta, muz vs. dir. Günde bir kase yoğurt tüketilirse günlük iyot ihtiyacın yaklaşık %60‘ını, bir bardak süt %40‘ını bir yumurta %20’sini, 6-7 çilek adet çilek %8 ‘ini, Orta boy bir patates, günlük iyot ihtiyacınızın %40’ını karşılar. Tuz alırken iyotlu olanı tercih ederseniz, iyot eksikliği yaşamanız zordur. Zira bir gram tuzda, günlük ihtiyacınızın yarısı kadar iyot bulunur. Ancak iyot ısı ve ışıkta bozulduğu için onu yemeğe en son atmalı, tuzunuzu karanlık bir ortamda saklamalısınız.