Yaklaşık 71 yıl öncesine ait olduğu belirtilen siyah-beyaz kare, sosyal medyada paylaşılmasının ardından kısa sürede ilgi gördü. Fotoğraf, yalnızca dönemin insanlarını değil, Kurtalan’ın ulaşım, esnaflık ve şehir yaşamına ilişkin izlerini de bugüne taşıması açısından dikkat çekti.
Fotoğrafın en dikkat çekici ayrıntılarından biri ise karede yer alan Moris marka taksi. Aracın üzerinde dönemin “Siirt” ibaresini taşıyan orijinal plakası bulunuyor. Daha önce aynı döneme ait “Siirt” plakalı bazı kamyon fotoğraflarının bilindiği, ancak bir taksinin bu plakayla görüntülendiği böyle bir karenin nadir olduğu ifade ediliyor.
Fotoğraftaki üç isim geçmişe ışık tutuyor
Tarihi karede üç kişinin yer aldığı görülüyor. Fotoğrafın solunda Kurtalan’da berberlik yapan merhum Behçet Fidan, ortasında Diyarbakır’da yaşamını sürdüren merhum şoför Muhsin Örgün, sağında ise YSE’de baş formen olarak görev yapmış merhum Şefik Özturan bulunuyor.
Fotoğrafta yer alan kişilerin kimliklerinin belirlenmesi, tarihi görüntünün Kurtalan’ın yakın geçmişine ilişkin taşıdığı değeri daha da artırıyor. Karedeki isimlerin yanı sıra fotoğrafın çekildiği dönemde ilçede faaliyet gösteren esnaf ve işletmeler de bölgenin geçmişteki sosyal yapısına ilişkin önemli ipuçları veriyor.
Kurtalan’ın eski çarşısından izler
Fotoğrafın çekildiği yıllara ilişkin aktarılan bilgilere göre Kurtalan tren istasyonundan çarşıya giriş bölümünde dönemin önemli yapılarından biri bulunuyordu. İlk binanın otel olarak kullanıldığı, alt katında ise kahvehane bulunduğu belirtiliyor.
Bu yapının yanında bir fırının, onun bitişiğinde de berber Behçet Fidan ile ortağı Askar Gönüllü’ye ait dükkanın yer aldığı aktarılıyor. Bugün ilçenin görünümünün büyük ölçüde değiştiği düşünüldüğünde, fotoğraf geçmişteki Kurtalan’ın çarşı düzeni ve ticari yaşamı hakkında da önemli bir görsel belge niteliği taşıyor.
Şefik Özturan’ın ailesi de dikkat çekiyor
Fotoğrafta yer alan Şefik Özturan’ın ailesi de Kurtalan’ın geçmişine ilişkin dikkat çeken bir ayrıntı olarak öne çıkıyor. Özturan’ın, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün şoförü olarak görev yapan İbrahim Çavuş’un oğlu olduğu belirtiliyor.
Bu ayrıntı, tarihi fotoğrafın yalnızca Kurtalan’ın yerel geçmişi açısından değil, ilçede yaşamış kişilerin geçmişteki önemli isimlerle olan bağlantılarını göstermesi bakımından da ayrı bir önem taşımasına neden oluyor.
Fotoğraf yeniden düzenlenerek paylaşıldı
Yıllar boyunca bir arşiv belgesi olarak korunan fotoğraf, orijinal haliyle birlikte daha net hale getirilen ve renklendirilen versiyonlarıyla da paylaşıldı. Teknolojik imkanlarla görüntünün ayrıntılarının belirginleştirilmesi, fotoğraftaki kişilerin ve dönemin araçlarının daha kolay fark edilmesini sağladı.
Sosyal medyada yayılan tarihi kare, özellikle Kurtalan’ın eski halini bilen ve ilçenin geçmişine ilişkin hatıralar taşıyan vatandaşların ilgisini çekti. Fotoğraf üzerinden yapılan değerlendirmelerde, geçmişte ilçede yaşayan insanların, esnafın ve ulaşım araçlarının bugüne taşınmasının yerel tarih açısından önemli olduğu vurgulandı.
Kurtalan’ın hafızasından bir kare
Kurtalan’ın geçmişine ait bu tür fotoğraflar, ilçenin zaman içerisinde geçirdiği değişimin izlenebilmesi açısından önemli birer belge niteliği taşıyor. Arşivlerde bulunan eski fotoğrafların ortaya çıkarılması, geçmişteki sokakların, iş yerlerinin, ulaşım araçlarının ve ilçede yaşayan insanların yeni kuşaklar tarafından tanınmasına da katkı sağlıyor.
Yaklaşık 71 yıl önce çekildiği belirtilen bu kare de Kurtalan’ın geçmişten bugüne uzanan toplumsal hafızasının parçalarından biri olarak öne çıkıyor. Fotoğrafta yer alan Behçet Fidan, Muhsin Örgün ve Şefik Özturan ile dönemin esnaf ve vatandaşları rahmetle anılıyor.
