EYT düzenlemesiyle milyonlarca kişi emekli olurken, 9 Eylül 1999 sonrası sigorta başlangıcı olan vatandaşlar kapsam dışında kaldı. Bu durum sonrası kamuoyunda “Emeklilikte Tarihe Takılanlar” olarak adlandırılan yeni bir mağduriyet tartışması ortaya çıktı. Kademeli emeklilik isteyen çalışanlar, sigorta giriş tarihine göre oluşan büyük yaş farklarının giderilmesini istiyor.
Kademeli emeklilik nedir?
Kademeli emeklilik sistemi, sigortalı çalışanların belirli prim gününü doldurmaları halinde yaş şartının daha esnek uygulanmasını öngören bir model olarak biliniyor. Sistemde amaç, emeklilik yaşının sigorta giriş tarihine göre kademeli şekilde belirlenmesi ve ani geçişlerin önüne geçilmesi.
Özellikle EYT sonrası oluşan fark nedeniyle aynı yaşta olan ancak sigorta giriş tarihleri birkaç gün farklı olan kişiler arasında 17 ila 20 yıl arasında emeklilik farkı oluştuğu belirtiliyor.
Kademeli emeklilik Meclis’e geldi mi?
Kademeli emeklilik konusunda muhalefet partileri tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne çeşitli yasa teklifleri sunuldu. Son olarak CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay tarafından hazırlanan teklif kamuoyunda gündem olmuştu.
Ancak şu ana kadar hükümet tarafından resmi bir düzenleme yapılmadı. Teklifler komisyondan geçmediği için yasalaşma süreci başlamadı.
Bakanlıktan kademeli emeklilik açıklaması geldi mi?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan daha önce yaptığı açıklamada emeklilik sisteminde yeni bir değişiklik planlanmadığını belirtti.
Işıkhan açıklamasında, mevcut prim günü ve yaş şartlarının devam edeceğini ifade ederek, kademeli emekliliğin hükümetin gündeminde olmadığını söyledi.
Kademeli emeklilik tablosu belli oldu mu?
Kamuoyunda konuşulan bazı önerilere göre, 8 Eylül 1999 ile 2008 yılları arasında sigortalı olan çalışanlar için kademeli yaş sistemi talep ediliyor. Öneriler arasında 7000 prim günü üzerinden kadınlarda 45, erkeklerde ise 47 yaşından başlayan bir model yer alıyor.
İddiaya göre sigorta giriş yılı ilerledikçe emeklilik yaşının da kademeli olarak artması planlanıyor. Ancak bu tablo resmi bir düzenleme değil. Şu anda devlet tarafından açıklanmış kesin bir kademeli emeklilik tablosu bulunmuyor.
2000 sonrası sigortalılar ne istiyor?
Kademeli emeklilik isteyen çalışanlar şu talepleri öne çıkarıyor:
- Sigorta giriş tarihine bağlı sert geçişlerin kaldırılması
- Prim gününü dolduran çalışanlar için yaş şartının esnetilmesi
- Emeklilik yaşının kademeli uygulanması
- 1999 sonrası çalışanlar için yeni bir düzenleme yapılması
Kademeli Emeklilik Federasyonu ve çeşitli platformlar da konunun gündemde tutulması için çalışmalarını sürdürüyor.
Erken emeklilik çıkacak mı?
Şu an için hükümet tarafından açıklanan resmi bir erken emeklilik çalışması bulunmuyor. Ekonomi yönetiminin EYT’nin bütçeye getirdiği maliyet nedeniyle yeni bir emeklilik düzenlemesine sıcak bakmadığı değerlendiriliyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek daha önce EYT’nin maliyetinin yüksek olduğunu açıklamıştı. Uzmanlar da kısa vadede yeni bir kapsamlı emeklilik düzenlemesinin zor olduğunu belirtiyor.
Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak?
Kademeli emekliliğin ne zaman çıkacağına ilişkin resmi bir tarih bulunmuyor. Konuyla ilgili şu ana kadar Meclis gündemine alınmış bir yasa çalışması ya da hükümet tarafından açıklanan takvim yer almıyor.
Ancak milyonlarca çalışanın talepleri nedeniyle konunun önümüzdeki süreçte yeniden gündeme gelmesi bekleniyor.
