Bankaların müşterilerine sunduğu ve kullanıcıların karşı taraftan kolayca para talep etmesine imkan sağlayan “Ödeme İste” özelliği, siber dolandırıcıların yeni yöntemlerinden biri haline geldi.
Özellikle internet üzerinden araç ve konut alım, satım veya kiralama işlemlerinde kullanılan yöntemde dolandırıcılar, kendilerini güvenilir göstermek için çeşitli bahanelerle vatandaşları ikna ediyor. Ardından “kapora göndereceğim” diyerek hazırladıkları ödeme talebini karşı tarafa iletiyor.
Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, AA muhabirine yaptığı açıklamada, “Ödeme İste” özelliğinin kullanıcıların birbirlerinden kolayca para talep edebilmesi amacıyla geliştirildiğini ancak dolandırıcıların bu sistemi farklı bir yöntemle kullandığını belirtti.
Kırık, özellikle internet ortamında araç kiralama, araç satın alma, ev kiralama ve ev satın alma gibi işlemlerde vatandaşların siber dolandırıcıların hedefi haline gelebildiğini söyledi.
Dolandırıcı kendisini devlet memuru olarak tanıtıyor
Dolandırıcıların öncelikle karşı tarafta güven oluşturmak için kendilerini devlet memuru, şehir dışında bulunan bir kişi veya güvenilir bir müşteri gibi tanıttığını aktaran Kırık, ardından pazarlık yaparak mağdurun şüphelenmesini önlemeye çalıştıklarını ifade etti.
Pazarlığın ardından dolandırıcının “Kapora göndereceğim” diyerek asıl tuzağı kurduğunu belirten Kırık, ödeme talebinin oluşturulma biçimine dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
“Kapora alacağını sanırken kendi hesabından para gönderiyor”
Kırık, dolandırıcının kendi IBAN bilgisi yerine satış yapan kişinin IBAN bilgisini sisteme girdiğini ve ödeme talebini kapora gönderimi gibi gösterdiğini anlattı.
Dolandırıcının örneğin 40-50 bin liralık bir tutarı sisteme girerek karşı tarafa ödeme talebi gönderdiğini belirten Kırık, vatandaşların da kapora alacağını düşünerek bu talebi onayladığını söyledi.
Kırık, bu durumda paranın sanılanın aksine vatandaşın hesabına gelmediğini, doğrudan vatandaşın hesabından çıktığını belirterek, işlemin onaylanmadan önce dikkatlice incelenmesi gerektiğini kaydetti.
Açıklama bölümü hukuki süreçte önem taşıyor
İşlemlerde açıklama bölümünün de büyük önem taşıdığını belirten Kırık, açıklamasız para transferlerinin daha sonra yaşanabilecek hukuki süreçlerde mağduriyetin ortaya konulmasını zorlaştırabileceğini ifade etti.
Vatandaşlara özellikle kapora ödemelerinde açıklama kısmına işlemin ne amaçla yapıldığını açıkça yazmaları çağrısında bulunan Kırık, “Şu ilan kapora bedeli” gibi ifadelerin kullanılmasını önerdi.
Kırık, karşı tarafın “Onaylamanız gerekiyor”, “Devlet memuruyum, şehir dışındayım” veya benzeri ifadelerle vatandaşları acele ettirmesine karşı da dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Dolandırıldığını fark eden ne yapmalı?
Dolandırıldığını fark eden kişilerin vakit kaybetmeden bankasıyla iletişime geçerek şüpheli işlem bildirimi yapması gerektiğini belirten Kırık, işlemin henüz provizyonda olması halinde iptal edilme ihtimalinin bulunduğunu söyledi.
Mağdurların ayrıca işlemle ilgili tüm belgeleri, yazışmaları, görüntüleri, IBAN bilgilerini ve mobil bankacılık ekran görüntülerini saklaması gerektiğini ifade eden Kırık, savcılığa suç duyurusunda bulunulması ve gerekli durumlarda bankaya dilekçe verilmesi gerektiğini kaydetti.
Güvenli ödeme sistemlerinden çıkmayın
İnternet sitelerinde bulunan güvenli alışveriş sistemlerinin de kesinlikle devre dışı bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Kırık, dolandırıcıların “Komisyon ödemeyelim” veya benzeri bahanelerle vatandaşları güvenli ödeme sistemlerinden uzaklaştırmaya çalıştığını söyledi.
Kırık, dolandırıcıların zaman zaman kendilerini noter, savcı, hakim veya noter memuru olarak da tanıtabildiğine dikkati çekerek, telefon üzerinden “İşlemi gerçekleştiriyoruz, onay vermeniz yeterli” şeklindeki yönlendirmelere itibar edilmemesi gerektiğini belirtti.
Noterlerin bu şekilde telefonla vatandaşlardan işlem onayı istemediğini vurgulayan Kırık, kendisini kamu görevlisi olarak tanıtan kişilerin para veya ödeme talebinde bulunması halinde vatandaşların işlemi gerçekleştirmemesi gerektiğini söyledi.
Kırık, bilinmeyen kişilerden gelen “Ödeme İste” bildirimlerinin mutlaka dikkatlice incelenmesi ve ne amaçla para gönderildiği kesin olarak anlaşılmadan hiçbir işlemin onaylanmaması gerektiğini belirtti.
