Almanya'da faaliyet gösteren Türk seyahat acentelerinin sahipleri ve temsilcilerinin Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır'ı kapsayan kültür turu, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde turizm rotalarının nasıl şekillendiğini bir kez daha gündeme getirdi.
Almanya'nın farklı kentlerinden gelen 11 seyahat acentesi temsilcisinin katıldığı turda Mardin ve Diyarbakır'ın tarihi mekanları, gastronomisi ve kültürel mirası tanıtılırken, acente temsilcileri bölgeye Avrupa'dan daha fazla turist getirmeyi planladıklarını ifade etti.
Seyahat acentesi sahibi Murat Güler, bölgeye özellikle Avrupa'daki gurbetçiler ve yabancı turistlerden yoğun talep bulunduğunu belirterek, Güneydoğu Anadolu'nun gelecekte önemli turizm destinasyonlarından biri olacağı değerlendirmesinde bulundu.
Bu tablo, Siirt'in de içinde bulunduğu bölgedeki turizm potansiyelinin ne ölçüde değerlendirildiği sorusunu gündeme getirdi.
Mardin'de turizm rotası oluştu
Mardin'in turizmdeki yükselişinde yalnızca tarihi yapıların değil, kentin bir bütün olarak destinasyon şeklinde pazarlanmasının da etkili olduğu görülüyor.
Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün yayımladığı verilere göre kentte 2022 yılında konaklayan ziyaretçi sayısı 409 bin 540 olarak kaydedildi. Bu rakamın 376 bin 157'sini yerli, 33 bin 383'ünü yabancı ziyaretçiler oluşturdu.
Mardin'in turizm rotasında tarihi kent merkezi, Midyat, Dara Antik Kenti, manastırlar, camiler, konaklar, gastronomi ve dizi-film çekimlerinin oluşturduğu görünürlük bir arada değerlendiriliyor.
Almanya'dan gelen acente temsilcilerinin son tur kapsamında Mardin'in Artuklu, Midyat ve Nusaybin ilçelerinde çok sayıda tarihi ve kültürel mekanı ziyaret etmesi de kentin uluslararası turizm rotalarında yer bulduğunu ortaya koyuyor.
Siirt'in elinde hangi değerler var?
Siirt ise turizm açısından Mardin'den farklı ancak güçlü bir destinasyon çeşitliliğine sahip.
Kentte Botan Vadisi, Tillo, Veysel Karani, İbrahim Hakkı Hazretleri, tarihi Ulu Cami, Cas Evleri, termal kaynaklar ve yöresel gastronomi gibi farklı turizm türlerine hitap edebilecek değerler bulunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının Siirt'e ilişkin resmi tanıtım bilgilerinde Botan Vadisi'nin büyük bölümünün Siirt sınırları içerisinde bulunduğu, Botan Vadisi Milli Parkı'nın Merkez, Tillo ve Eruh ilçelerinde yer aldığı belirtiliyor. Vadinin yamaç paraşütü ve rafting gibi doğa sporlarına da elverişli olduğu aktarılıyor.
Tillo ise İsmail Fakirullah ve İbrahim Hakkı Hazretleri'nin yaşamlarıyla öne çıkıyor. İlçenin inanç ve kültür turizmi açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu resmi turizm kaynaklarında da vurgulanıyor.
Baykan ilçesine bağlı Ziyaret beldesindeki Veysel Karani Hazretleri Türbesi de Siirt'in inanç turizmi açısından öne çıkan noktalarından biri olarak gösteriliyor.
Sorun değer eksikliği değil, destinasyon oluşturabilmek
Siirt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 2024 yılında gerçekleştirdiği İl Turizm Eylem Planı toplantısında da kentin turizm potansiyelinin artırılması ve turizm faaliyetlerinin geliştirilmesi gündeme geldi.
Toplantıda Siirt'in güçlü yönlerinin ortaya çıkarılması gerektiği belirtilirken, turizm alanında kentin önünde önemli bir mesafe bulunduğuna dikkat çekildi. Aynı toplantıda turizm açısından "hikayesi" ve destinasyon noktaları bulunan illerin daha hızlı ilerleyebileceği ifade edildi.
Bu açıdan bakıldığında Siirt'in önündeki temel meselelerden birinin, tek tek turistik noktaların bulunmasından çok, bu noktaların birbirine bağlanan, birkaç günlük tur programlarına dönüştürülebilen ve seyahat acentelerine satılabilen bir destinasyon haline getirilmesi olduğu görülüyor.
Örneğin bir turistin yalnızca Tillo'ya götürülmesi yerine Siirt merkez, Botan Vadisi, Tillo, Veysel Karani ve gastronomi duraklarını kapsayan iki veya üç günlük hazır bir programın oluşturulması, kentin tur operatörleri açısından daha görünür hale gelmesini sağlayabilir.
Ulaşım ve konaklama da belirleyici
Siirt'in turizmde daha fazla ziyaretçi ağırlayabilmesi açısından ulaşım bağlantıları da önemli bir başlık olarak öne çıkıyor.
Kentin havayolu ve karayolu bağlantılarının bölgesel tur programlarıyla birlikte değerlendirilmesi, özellikle Mardin-Diyarbakır-Şanlıurfa hattına yönelik turların Siirt'i de kapsayacak şekilde genişletilmesi açısından önem taşıyor.
Bunun yanında turistin kentte daha uzun süre kalmasını sağlayacak konaklama, restoran, rehberlik, hediyelik eşya ve deneyim odaklı turizm hizmetlerinin birlikte geliştirilmesi gerekiyor.
Türkiye genelinde de seyahat harcamalarında konaklama, ulaştırma ve yeme-içme önemli kalemler arasında yer alıyor. TÜİK verilerine göre 2025 yılında yurt içindeki seyahat sayısı 67 milyon 851 bine ulaşırken, seyahat harcamalarında yeme-içme, ulaştırma ve konaklama öne çıkan harcama grupları oldu.
Bu nedenle Siirt açısından turizm yalnızca tarihi mekanların ziyaret edilmesinden ibaret değil; konaklamadan gastronomiye, ulaşımdan alışverişe kadar geniş bir ekonomik zincir oluşturma potansiyeli taşıyor.
Siirt'in turizm hikayesi nasıl oluşturulabilir?
Siirt'in turizmde daha görünür hale gelmesi için mevcut değerlerin ayrı ayrı tanıtılması yerine ortak bir rota içerisinde sunulması seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor.
Botan Vadisi'nin doğa turizmi, Tillo'nun inanç ve kültür turizmi, Veysel Karani'nin inanç turizmi, Siirt merkezinin tarihi yapıları ve yöresel mutfağın gastronomi turizmiyle birleştirilmesi, kente özgü bir turizm hikayesi oluşturabilir.
Kültür ve Turizm Bakanlığının resmi tanıtım sayfalarında da Botan Vadisi, Tillo, Veysel Karani, tarihi yapılar ve yöresel ürünler Siirt'in turizm değerleri arasında yer alıyor.
Siirt'te ayrıca 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde Tillo'da gerçekleşen güneş hadisesi gibi özgün bir etkinlik de bulunuyor. 2025 yılında hava koşulları nedeniyle etkinlikte beklenen gözlem gerçekleştirilememiş olsa da program kamu kurumlarının koordinasyonunda düzenlendi.
Mardin'in deneyimi Siirt için de örnek olabilir
Güneydoğu Anadolu'da turizm hareketliliğinin yalnızca bir kentin sınırları içinde değerlendirilmemesi, bölgesel rotaların oluşturulması açısından önem taşıyor.
Mardin, Diyarbakır, Şanlıurfa ve Gaziantep'i kapsayan turların bölgedeki farklı şehirlerin turizm değerlerini aynı program içerisinde bir araya getirmesi, Siirt'in de bu rotalara eklenmesi için bir fırsat oluşturabilir.
Siirt'in turizm potansiyeli konusunda kamuoyunda sıkça dile getirilen soru bu nedenle yalnızca "Siirt'te turistik değer var mı?" değil, "Bu değerler nasıl bir turizm ürününe dönüştürülecek ve turist Siirt'te kaç gün tutulacak?" sorusu olarak öne çıkıyor.
Kentte doğal, tarihi, kültürel ve inanç turizmine yönelik çok sayıda değer bulunmasına rağmen, bunların ulusal ve uluslararası seyahat acentelerinin satış sistemlerinde daha görünür hale gelmesi, düzenli tur rotalarına dahil edilmesi ve güçlü bir tanıtım stratejisiyle desteklenmesi turizm hareketliliğinin gelişmesinde belirleyici olabilir.
Siirt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün hazırladığı turizm eylem planında da kentin güçlü yönlerinin ortaya çıkarılması ve turizm alanında daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğu belirtilmişti.
Mardin'in turizmde yakaladığı ivme, Siirt açısından ise şu soruyu gündeme getiriyor: Siirt'in sahip olduğu değerleri, ziyaretçilerin birkaç saatlik uğrak noktası olmaktan çıkarıp birkaç günlük turizm rotasına dönüştürmek için daha ne yapılmalı?
