Batman'da 3 lise öğrencisi, deprem ve benzeri afetlerde enkaz altında kalan kişilerin kısa sürede tespit edilmesine katkı sunmak amacıyla yapay zeka destekli bir sistem geliştirdi.
Batman Türk Telekom Anadolu Lisesi'nde öğretmen Emre Arslan'ın danışmanlığında 10. sınıf öğrencileri Havin Meryem Yıldız, Muhammed Mustafa Çelik ve Muhammed Yusuf İsen tarafından "Afetlerde Kazazede Tespiti İçin Kanal Durum Bilgisi Tabanlı Düşük Maliyetli ve Merkezi İşlemeli Kablosuz Algılama Sistemi Projesi" hazırlandı.
Projede, kablosuz ağ sinyallerindeki değişimleri yapay zeka yardımıyla analiz ederek enkaz altında yaşam belirtisi olup olmadığı tespit ediliyor.
- "Depremde ilk 72 saat en kritik anlar"
Öğrencilerden Havin Meryem Yıldız, AA muhabirine, projenin ortaya çıkışında 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin etkili olduğunu, deprem sırasında Gaziantep'te yaşadığını ve felakette birçok yakınını kaybettiğini söyledi.
Yaşadığı acı deneyimin ardından böyle bir çalışma yapmaya karar verdiğini belirten Yıldız, "Depremde çok insanı kaybettim. O yüzden bu proje benim için gerçekten çok önemli ve değerli. O insanları kaybettikten sonra bu projeye başlamak için danışmanımız Emre Arslan ile görüştüm. Yusuf ve Mustafa arkadaşlarımla birlikte bu projeye başladık." dedi.
Depremlerde ilk 72 saatin hayati önem taşıdığına dikkati çeken Yıldız, sistemin arama kurtarma ekiplerine zaman kazandırabileceğini belirtti.
Yıldız, şunları kaydetti:
"İlk 72 saatten sonra insanlar herhangi bir besin alamadığı için vefat edebiliyor. Bundan dolayı depremde ilk 72 saat en kritik anlar. Sistemimiz enkaz altında kalan insanların daha hızlı bulunmasını amaçlıyor."
- "Sinyalleri yapay zeka ile analiz ederek kişinin konumunu tespit edebiliyoruz"
Projenin teknik detaylarına ilişkin bilgi veren Muhammed Mustafa Çelik de afetlerde kazazedelerin yerinin belirlenmesine yönelik merkezi işlemeli, kanal durum bilgisi tabanlı kablosuz bir algılama sistemi geliştirdiklerini anlattı.
Sistemin, Wi-Fi sinyallerinde oluşan değişimleri analiz ederek insan varlığını tespit etmeyi amaçladığını kaydeden Çelik, şöyle konuştu:
"Bunu yaparken de ESP32 mikro denetleyicileri kullanarak burada sinyalleri yapay zeka ile analiz ederek kişinin konumunu tespit edebiliyoruz. İnsan vücudunun yüzde 90'ı sudan oluşuyor ve sinyaller de nefes alışverişi olduğunda oradaki sudan etkilenerek bir dalgalanma gerçekleştiriyor. Biz de bu dalgalanmayı yapay zeka ile analiz ederek orada bir insan var mı yok mu onu tespit edebiliyoruz."
Sistemin çalışma prensibinin üç farklı denetleyici üzerine kurulduğunu aktaran Çelik, cihazların enkaz çevresine üçgen şeklinde yerleştirildiğini ve sinyallerin geliş süreleri ile güç seviyelerinin yapay zeka tarafından değerlendirilerek konum tespiti yapıldığını kaydetti.
Çelik, şunları aktardı:
"Üç farklı denetleyicimiz bulunuyor. Biri alıcı, biri verici, birini de köprü olarak kullanıyoruz. Cihazlarımızı üçgen bir şekilde enkazın çevresine yerleştiriyoruz ve orada yapay zekamız sinyallerin ne kadar erken, geç ve güçlü geldiğini önceden sisteme öğrettiğimiz şekilde yer tespiti yapıp bize bildiriyor."
- "Enkazda kalan insanların hayatını kurtarmak istiyoruz"
Muhammed Yusuf İsen de geliştirdikleri sistemin gelecekte yaygınlaşarak afetlerde daha fazla insanın hayatının kurtarılmasına katkı sunmasını istediklerini dile getirdi.
İsen, "Deprem ülkesiyiz ve ülkemizde depremler oluyor. Biz de enkazda kalan insanların hayatını kurtarmak istiyoruz. Bu projenin gelecekte daha yaygın kullanılmasını ve insanların hayatını kurtarmasını hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.
Proje danışmanı öğretmen Arslan ise Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğunu ve 6 Şubat depremlerinde enkaz altı aramaların öneminin bir kez daha görüldüğünü söyledi.
Öğrencilerin enkaz altında kalan depremzedelerin bulunması için bir cihaz geliştirmek istediklerini belirten Arslan, şöyle devam etti:
"Öğrencilerimiz enkaz altında kalan bireyler için bir cihaz geliştirmek istediklerini söyledi. Böylece projemizi geliştirmeye başladık. Geliştirmiş olduğumuz sistemimiz enkaz alanında konumlandırdığımız 3 sensör vasıtasıyla ve yaydıkları Wi-Fi sinyalleriyle enkaz altında kalan kişilerin konumunu tespit etmeyi sağlıyor. Sistemimiz ciddi maliyetleri olan enkaz altı tespit cihazlarına alternatif olarak çok düşük maliyetlerle üretilebiliyor."
Hazırladıkları proje ile TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Van Bölge Finali'nde birincilik elde ederek Türkiye finallerinde yarıştıklarını belirten Arslan, "Şimdi ise sistemimizi daha da geliştirerek tüm dünyada uygun maliyetle olası afetlerde canlarımızı hızlıca kurtarmayı amaçlıyoruz." diye konuştu.